İngilizce zamanlar
İngilizce zamanlar (tenses), bir eylemin ne zaman olduğunu ve nasıl gerçekleştiğini, yani bitmiş mi, sürüyor mu, şimdiyle bağı var mı, gösteren fiil biçimleridir. Fiil kendi başına yalnızca iki zaman gösterir: şimdiki (I work) ve geçmiş (I worked). Öteki biçimler be, have ve will gibi yardımcı fiillerle kurulur: I am working, I have worked, I will work.
Zamanlar nasıl adlandırılır?
İngilizce bir zamanın adı iki bilgiyi birlikte verir: eylemin zamanı (present, past, future) ve fiilin hangi yapıyla kurulduğu:
- Simple: şimdiki ve geçmiş zamanda yardımcı fiil olmadan, gelecekte will ile: I work, I worked, I will work.
- Continuous (Amerikan kaynaklarında progressive): be + fiil-ing: I am working, I was working.
- Perfect: have + fiilin üçüncü biçimi: I have worked, I had worked.
- Perfect continuous: have been + fiil-ing: I have been working.
Zamanların kaç tane sayıldığı kaynaktan kaynağa değişir: yardımcı fiillerle kurulan biçimlerin hepsi sayıldığında bu sayı otuza kadar çıkar.
Temel zamanlar
Simple present tense
Alışkanlıkları, genel doğruları, kalıcı durumları ve saati belli, programa bağlı gelecek olayları anlatır: I drink coffee every morning. Türkçedeki en yakın karşılığı geniş zamandır, ama şu anki durumlar Türkçede çoğunlukla şimdiki zamanla söylenir. Ayrıntısı için Simple present tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Present continuous tense
Konuşma anında ya da bu günlerde süren eylemleri ve önceden ayarlanmış planları anlatır: The baby is sleeping. Türkçedeki en yakın karşılığı şimdiki zamandır; ancak Türkçedeki “-yor” İngilizcedeki bu yapıdan çok daha geniş kullanılır. Ayrıntısı için Present continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Simple past tense
Geçmişte olup bitmiş eylemleri ve durumları anlatır: Selin repaired her bike on Sunday. Türkçedeki en yakın karşılığı görülen geçmiş zamandır. Ayrıntısı için Simple past tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Past continuous tense
Geçmişte belli bir anda ya da bir süre boyunca devam eden eylemleri ve başka bir eylemle kesilen eylemleri anlatır: I was taking a shower when the phone rang. Türkçedeki en yakın karşılığı şimdiki zamanın hikâyesidir. Ayrıntısı için Past continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Present perfect tense
Geçmişte olmuş ama şimdiyle bağı süren eylem ve durumları anlatır: deneyimler, şimdiye kadar tekrarlanan eylemler ve hâlâ süren durumlar: Elif has played the violin for nine years. Türkçede tek bir karşılığı yoktur; anlamına göre geçmiş zamanla ya da şimdiki zamanla karşılanır. Ayrıntısı için Present perfect tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Future tense: will ve be going to
Gelecekte olacakları anlatır. Will tahminler, teklifler ve sözler için; be going to önceden verilmiş kararlar ve şimdiki belirtilere dayanan tahminler için kullanılır: I’ll wash the dishes tonight. / We’re going to paint the kitchen. Türkçedeki en yakın karşılığı gelecek zamandır. Ayrıntısı için Future tense: will ve be going to nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Bir bakışta
| Zaman | Temel kullanım |
|---|---|
| Simple present: I work. | Alışkanlıklar, genel doğrular, kalıcı durumlar, programa bağlı gelecek |
| Present continuous: I am working. | Şu anda ya da bu günlerde süren eylemler, ayarlanmış planlar |
| Simple past: I worked. | Geçmişte olup bitmiş eylemler ve durumlar |
| Past continuous: I was working. | Geçmişte belli bir anda süren ya da kesilen eylemler |
| Present perfect: I have worked. | Deneyimler, şimdiye kadar tekrarlanan eylemler, hâlâ süren durumlar |
| Future, will: I will work. | Tahminler, teklifler, sözler |
| Future, be going to: I am going to work. | Önceden verilmiş kararlar, belirtiye dayanan tahminler |
| Past perfect: I had worked. | Geçmişteki bir olaydan ya da andan önce olup bitmiş eylemler |
| Present perfect continuous: I have been working. | Geçmişte başlayıp hâlâ süren ya da az önce biten eylemler, süreye odaklanarak |
| Past perfect continuous: I had been working. | Geçmişteki bir andan önce başlayıp bir süre devam etmiş eylemler |
| Future continuous: I will be working. | Gelecekte belli bir anda sürüyor olacak eylemler |
| Future perfect: I will have worked. | Gelecekte belli bir zamana kadar tamamlanmış olacak eylemler |
| Future perfect continuous: I will have been working. | Gelecekteki bir ana kadar sürmüş olacak eylemlerin süresi |
Türkçedeki en yakın karşılıkları
İngilizce zamanların Türkçede birebir karşılığı yoktur; aşağıdakiler en yakın karşılıklardır:
| İngilizce zaman | Türkçedeki en yakın karşılığı |
|---|---|
| Simple present | Geniş zaman (-r, -ar, -er) |
| Present continuous | Şimdiki zaman (-yor) |
| Simple past | Görülen geçmiş zaman (-dı, -di) |
| Past continuous | Şimdiki zamanın hikâyesi (-yordu) |
| Present perfect | Tek bir karşılığı yok: geçmiş zaman ya da şimdiki zaman |
| Future (will, be going to) | Gelecek zaman (-acak, -ecek) |
| Past perfect | Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi (-mıştı, -mişti) |
| Present perfect continuous | Şimdiki zaman, çoğunlukla “-dır” ya da “-den beri” ile (-yor) |
| Past perfect continuous | Şimdiki zamanın hikâyesi, çoğunlukla “-dır” ya da “-den beri” ile (-yordu) |
| Future continuous | “-yor olacak” yapısı |
| Future perfect | “-mış olacak” yapısı |
| Future perfect continuous | Tek bir karşılığı yok: “-dır” ile “-yor olacak” |
İki dilin en çok ayrıldığı yerler:
- Türkçedeki “-yor” İngilizcede çoğu zaman simple present olur: “Ankara’da yaşıyorum.” → I live in Ankara. / “Anlamıyorum.” → I don’t understand.
- Geçmişte başlayıp süren durumlar Türkçede şimdiki zamanla, İngilizcede present perfect ile söylenir: “Elif dokuz yıldır keman çalıyor.” → Elif has played the violin for nine years.
- Türkçedeki öğrenilen geçmiş zamanın (-mış) İngilizcede ayrı bir zamanı yoktur: “Ali dün gelmiş.” → I heard Ali came yesterday.
- Türkçede soru eki vardır, İngilizcede yoktur; soru yardımcı fiil öne alınarak kurulur: Do you like tea? Did you call her? Will you be home? Ayrıntısı için Soru eki “mi” ayrı mı yazılır? sayfasının “İngilizcede” bölümüne bakın.
Diğer zamanlar
Bu altı başlığın dışında kalan zamanlar şunlardır: past perfect (I had worked), present perfect continuous (I have been working), past perfect continuous (I had been working), future continuous (I will be working), future perfect (I will have worked) ve future perfect continuous (I will have been working).
Past perfect tense
Geçmişteki bir olaydan ya da belli bir andan önce olup bitmiş eylemleri anlatır: Zeynep had already left when I called her. Türkçedeki en yakın karşılığı öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesidir (-mıştı). Ayrıntısı için Past perfect tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Present perfect continuous tense
Geçmişte başlayıp hâlâ süren ya da az önce biten eylemleri, eylemin süresine odaklanarak anlatır: Defne has been learning Japanese for two years. Türkçede çoğunlukla “-dır” ya da “-den beri” ile şimdiki zamanla karşılanır: “Defne iki yıldır Japonca öğreniyor.” Ayrıntısı için Present perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Past perfect continuous tense
Geçmişteki bir andan önce başlayıp bir süre devam etmiş eylemleri anlatır: Ahmet had been working at the bank for ten years when he decided to open a café. Türkçedeki en yakın karşılığı şimdiki zamanın hikâyesidir (-yordu). Ayrıntısı için Past perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Future continuous tense
Gelecekte belli bir anda sürüyor olacak eylemleri anlatır: This time tomorrow, we’ll be driving to Antalya. Türkçedeki en yakın karşılığı “-yor olacak” yapısıdır. Ayrıntısı için Future continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Future perfect tense
Gelecekte belli bir zamana kadar tamamlanmış olacak eylemleri anlatır: By the end of the year, Emre will have run five marathons. Türkçedeki en yakın karşılığı “-mış olacak” yapısıdır. Ayrıntısı için Future perfect tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Future perfect continuous tense
Gelecekteki bir ana kadar bir eylemin ne kadar süredir devam etmiş olacağını vurgular: In October, Murat will have been driving a taxi for fifteen years. Türkçede tek bir karşılığı yoktur; en yakın karşılığı “-dır” ile kullanılan “-yor olacak” yapısıdır. Ayrıntısı için Future perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.
Kaynak
- Purdue OWL — “Introduction to Verb Tenses” (https://owl.purdue.edu/owl/general_writing/grammar/verb_tenses/index.html)
- Purdue OWL — “Active Verb Tenses” (https://owl.purdue.edu/owl/general_writing/grammar/verb_tenses/active_verb_tenses.html)
- Purdue OWL — “Verb Tense Consistency” (https://owl.purdue.edu/owl/general_writing/grammar/verb_tenses/verb_tense_consistency.html)
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “the present perfect” maddesi (https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/the-present-perfect)
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “tense” (isim) maddesi (https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/tense_2)
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “simple” maddesi (https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/simple)
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “be” (yardımcı fiil) maddesi (https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/be_3)
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “auxiliary” maddesi (https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/auxiliary_2)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Present perfect continuous (I have been working)” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/present-perfect-continuous-i-have-been-working)
- Her zamanın ayrıntılı kaynakları kendi sayfasında verilmiştir.
İlgili
- Simple present tense nedir, nasıl kullanılır?
- Present continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Simple past tense nedir, nasıl kullanılır?
- Past continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Present perfect tense nedir, nasıl kullanılır?
- Future tense: will ve be going to nasıl kullanılır?
- Past perfect tense nedir, nasıl kullanılır?
- Present perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Past perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Future continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Future perfect tense nedir, nasıl kullanılır?
- Future perfect continuous tense nedir, nasıl kullanılır?
- Soru eki “mi” ayrı mı yazılır?