Present perfect tense nedir, nasıl kullanılır?

Son güncelleme: Tahmini okuma süresi: 5 dk.

Present perfect tense, geçmişte olmuş ama şimdiyle bağı süren eylem ve durumları anlatan zamandır: zamanı söylenmeyen deneyimler, şimdiye kadar tekrarlanan eylemler ve geçmişte başlayıp hâlâ süren durumlar. Have ya da has ve fiilin üçüncü biçimiyle (past participle) kurulur: Elif has played the violin for nine years. Türkçede tek bir karşılığı yoktur; anlamına göre geçmiş zamanla ya da şimdiki zamanla karşılanır.

Ne zaman kullanılır?

  1. Zamanı söylenmeyen geçmiş olaylar ve deneyimler. Ever ve never ile sık kullanılır: Have you ever ridden a horse? → “Hiç ata bindin mi?” / I’ve never seen snow. → “Hiç kar görmedim.”
  2. Şimdiye kadar tekrarlanan eylemler: I’ve read this book twice. → “Bu kitabı iki kez okudum.”
  3. Geçmişte başlayıp hâlâ süren durumlar. Süre for ile, başlangıç noktası since ile verilir: Elif has played the violin for nine years. → “Elif dokuz yıldır keman çalıyor.” / She has worked here since 2020. → “2020’den beri burada çalışıyor.”
  4. Sonucu şimdi görülen yakın geçmiş olaylar, çoğunlukla just, already, yet ile: Your package has just arrived. → “Paketiniz az önce geldi.” Bu kullanımda ABD ve İngiliz İngilizcesi ayrılır (aşağıda).

Been ve gone: Murat isn’t here; he has gone to the gym. → “Murat burada değil, spor salonuna gitti.” (hâlâ orada) / Murat has been to the gym, so he is tired. → “Murat spor salonuna gidip geldi, o yüzden yorgun.” (oradan döndü).

Simple past ile farkı

Geçmişte belli bir zaman söyleniyorsa ya da bağlamdan belliyse simple past kullanılır; zaman belirsizse ve olayın şimdiyle bağı öne çıkıyorsa present perfect kullanılır:

  • I saw that movie last week. → “O filmi geçen hafta izledim.” (zaman belli: simple past)
  • I’ve seen that movie. → “O filmi izledim.” (zaman belirsiz: present perfect)

Yesterday, last year, in 2019, two days ago gibi sözler present perfect ile kullanılmaz. Simple past için Simple past tense nedir, nasıl kullanılır? sayfasına bakın.

ABD ve İngiliz kullanımı: just, already, yet

İngiliz İngilizcesinde just, already, yet ile present perfect kullanılır. ABD İngilizcesinde just ile çoğunlukla simple past kullanılır. Already ve yet ile simple past ise daha çok gündelik konuşmada görülür ve yazıda genellikle doğru sayılmaz; bu sözlerle present perfect ABD İngilizcesinde de yaygındır:

  • The meeting just started. (ABD) / The meeting has just started. (İng.) → “Toplantı az önce başladı.”
  • She already left. (ABD, gündelik konuşma) / She has already left. (İng. ve ABD) → “Çoktan gitti.”
  • The plumber didn’t fix the sink yet. (ABD, gündelik konuşma) / The plumber hasn’t fixed the sink yet. (İng. ve ABD) → “Tesisatçı lavaboyu henüz tamir etmedi.”

Nasıl kurulur?

I, you, we, they ile have; he, she, it ile has kullanılır; ardından fiilin üçüncü biçimi gelir. Düzenli fiillerde bu biçim -ed ile yapılır (work → worked); düzensiz fiillerin kendi biçimi vardır (go → gone, see → seen, write → written). Düzensiz fiillerin listesi için İngilizce düzensiz fiiller sayfasına bakın.

YapıÖrnek
Olumlu: özne + have / has + fiilin üçüncü biçimiI’ve finished. / She has finished.
Olumsuz: özne + have not (haven’t) / has not (hasn’t) + fiilin üçüncü biçimiWe haven’t met. / He hasn’t called.
Soru: Have / Has + özne + fiilin üçüncü biçimi?Have you read it? / Has she arrived?
Kısa cevapYes, I have. / No, he hasn’t.

Sık yapılan hatalar

YanlışDoğru
I have seen him yesterday.I saw him yesterday.
Elif plays the violin for nine years.Elif has played the violin for nine years.
Elif has played the violin since nine years.Elif has played the violin for nine years.
He have finished.He has finished.
She has went home.She has gone home.
Have you ever wrote a poem?Have you ever written a poem?

Türkçedeki en yakın karşılığı

Present perfect tense için Türkçede tek bir en yakın karşılık yoktur; cümlenin anlamına göre iki ayrı zamanla karşılanır:

  • Olup bitmiş eylemler ve deneyimler: görülen geçmiş zaman (-dı). I’ve lost my keys. → “Anahtarlarımı kaybettim.” / Have you ever missed a flight? → “Hiç uçak kaçırdın mı?” Bu cümlelerde Türkçe aynı geçmiş zamanı kullanır, İngilizce ise zamanın belli olup olmamasına göre simple past ile present perfect arasında seçim yapar.
  • Geçmişte başlayıp süren durumlar: şimdiki zaman (-yor), çoğunlukla “-dır” ya da “-den beri” ile. Elif has played the violin for nine years. → “Elif dokuz yıldır keman çalıyor.” Türkçede şimdiki zaman, İngilizcede present perfect kullanılır; “Elif plays the violin for nine years” hatası bu yüzden sık görülür.

Kaynak

İlgili

Kaynak: ingilizceceviri.com