Question tags (ek sorular) nasıl kurulur?
Question tag (tag question, ek soru), bir bildirimin sonuna eklenip onu soruya çeviren ya da söylenenin doğru olup olmadığını yoklayan kısa ektir: You’re from Izmir, aren’t you? → “İzmirlisin, değil mi?” Ekte cümlenin yardımcı fiili ya da modal fiili, cümlede yoksa do, does, did kullanılır; olumlu cümleye çoğunlukla olumsuz, olumsuz cümleye olumlu ek gelir.
Nasıl kurulur?
Ek iki parçadan oluşur: yardımcı fiil, modal fiil ya da be + özne zamiri. Olumsuz ek çoğunlukla kısaltılmış biçimde kullanılır.
| Cümle | Ek soru |
|---|---|
| be: Your sister’s a nurse, | isn’t she? |
| be (olumsuz): They aren’t ready, | are they? |
| have (yardımcı fiil): You’ve seen this movie, | haven’t you? |
| modal: He can swim, | can’t he? |
| modal (olumsuz): We shouldn’t wait, | should we? |
| yardımcı fiil yok, şimdiki zaman: You live near here, | don’t you? |
| yardımcı fiil yok, üçüncü tekil: She likes jazz, | doesn’t she? |
| yardımcı fiil yok, geçmiş: They won the game, | didn’t they? |
Özel durumlar
- I am ile olumsuz ek aren’t I olur: I’m on the list, aren’t I? (“am not I” değil)
- Used to ile ekte did kullanılır: You used to play basketball, didn’t you?
- Ought to ile ekte çoğunlukla should kullanılır: You ought to call her, shouldn’t you?
- Emir cümlesinden sonra ek çoğunlukla will you? olur ve emri biraz yumuşatır: Close the door, will you? Would, could, can ve won’t da kullanılabilir.
- Let’s ile ek shall we? olur: Let’s order pizza, shall we?
Tonlama ve anlam
- Zıt yönlü ek (olumlu cümle + olumsuz ek ya da tersi), söylenenin doğrulanmasını beklerken kullanılır: You know Murat, don’t you? (konuşan, öyle olduğunu düşünüyor)
- Ses düşerse konuşan cevaptan oldukça emindir; ses yükselirse pek emin değildir.
- Aynı yönlü ek (olumlu cümle + olumlu ek), cevabı gerçekten bilmediğimizde, çoğunlukla yükselen sesle kullanılır: You’re the new teacher, are you?
- Çok gündelik konuşmada ek soru yerine right? ya da yeah? de kullanılır: You’re coming tonight, right?
Soru cümlesinin genel kuralları için İngilizcede soru cümlesi nasıl kurulur? sayfasına bakın.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| You’re tired, isn’t it? | You’re tired, aren’t you? |
| She likes coffee, isn’t she? | She likes coffee, doesn’t she? |
| He went home, wasn’t he? | He went home, didn’t he? |
| They can’t come, can’t they? | They can’t come, can they? |
| I’m late, am not I? | I’m late, aren’t I? |
| Open the window, do you? | Open the window, will you? |
| You’re coming with us, don’t you? | You’re coming with us, aren’t you? |
Türkçedeki en yakın karşılığı
Türkçedeki en yakın karşılığı cümlenin sonuna eklenen “değil mi?” sorusudur: “Yorgunsun, değil mi?” İki dilin ayrıldığı yerler:
- “Değil mi?” hiç değişmez; İngilizcede ek, cümlenin yardımcı fiiline, zamanına ve öznesine göre değişir: “Burada çalışıyor, değil mi?” → He works here, doesn’t he? / “Gelmişler, değil mi?” → They’ve arrived, haven’t they?
- Türkçede olumsuz cümleden sonra da “değil mi?” denir: “Gelmiyorsun, değil mi?” İngilizcede ise olumsuz cümleye olumlu ek gelir: You’re not coming, are you?
- Cevap verirken İngilizcede yes / no, ek sorunun biçimine değil, cümlede söylenenin doğru olup olmadığına göre seçilir. Cambridge Dictionary şu örneği verir: Sam’s not very old, is he? — No, he’s only 24. (Sam gerçekten genç; cevap no.) Türkçede ise “Gelmiyorsun, değil mi?” sorusuna “Evet, gelmiyorum.” denir; İngilizcede bu No, I’m not. olur.
Soru ekinin yazımı ve “değil mi?” soruları için Soru eki “mi” ayrı mı yazılır? sayfasının “İngilizcede” bölümüne bakın.
Kaynak
- Oxford Learner’s Dictionaries, Oxford Advanced American Dictionary — “question tag” ve “shall” maddeleri (question tag, shall)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Tags” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/tags)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Modality: forms” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/modality-forms)