İngilizcede soru cümlesi nasıl kurulur?
İngilizcede soru, yardımcı fiil (be, have, do) ya da modal fiil (can, will, should) öznenin önüne alınarak kurulur: You are ready. → Are you ready? Cümlede yardımcı fiil yoksa do, does ya da did kullanılır ve asıl fiil yalın kalır: You like tea. → Do you like tea? Soru kelimeleri (what, where, when, why, who, how) cümlenin en başına gelir: Where do you work?
Evet-hayır soruları
| Yapı | Örnek |
|---|---|
| be (asıl ya da yardımcı fiil) + özne | Is she your sister? / Are they coming? |
| have (yardımcı fiil) + özne + fiilin üçüncü biçimi | Have you eaten? / Has he left? |
| modal fiil + özne + fiil | Can you swim? / Should I call her? |
| do / does + özne + fiilin yalın biçimi | Do you work here? / Does she drive? |
| did + özne + fiilin yalın biçimi | Did they win? / Did you see it? |
| Kısa cevap | Yes, I do. / No, she doesn’t. / Yes, I can. |
- Be asıl fiilse do kullanılmaz: Is he a student? (“Does he be a student?” değil)
- Modal fiillerle do kullanılmaz: Can you help me? (“Do you can help me?” değil)
- Does ve did kullanılınca asıl fiil yalın kalır: Does she live here? (“Does she lives” değil) / Did you go? (“Did you went” değil)
- Birden çok yardımcı fiil varsa yalnızca birincisi öne geçer: Has the package been delivered? (“Has been the package delivered?” değil)
- Olumsuz soru çoğunlukla bir beklentiyi doğrulatmak için sorulur: Isn’t that your car? → “O senin araban değil mi?”
- Konuşmada düz cümle düzeniyle de soru sorulabilir; soru olduğu tonlamadan ya da yazıda soru işaretinden anlaşılır. Bu kullanım, çoğunlukla cevabı bildiğimizi düşünüp doğrulatmak istediğimizde görülür: You’re from Izmir? Standart soru yine Are you from Izmir? biçimidir.
Soru kelimesiyle kurulan sorular
Sıra: soru kelimesi + yardımcı fiil / modal fiil + özne + asıl fiil:
- What are you reading? → “Ne okuyorsun?”
- Where does your brother work? → “Ağabeyin nerede çalışıyor?”
- Why did you leave early? → “Neden erken çıktın?”
- How can I help you? → “Size nasıl yardımcı olabilirim?”
Soru kelimesi öznenin kendisiyse do kullanılmaz ve sıra düz cümledeki gibidir: Who called you? → “Seni kim aradı?” / What happened? → “Ne oldu?” Karşılaştırın: Who called you? (who özne) / Who did you call? → “Kimi aradın?” (who nesne, özne you).
- What mı which mi? Seçenekler açık uçluysa what, belli ve sınırlı bir grup içinden seçiliyorsa which kullanılır: What’s your phone number? / Which color do you want, red or blue?
- Whom nesne olarak resmî üslupta kullanılır; konuşmada çoğunlukla who denir: Who did you invite?
Ek sorular (question tags)
Bir bildirimi soruya çeviren kısa eklerdir; çoğunlukla söylenenin doğrulanması beklenir. Olumlu cümleye olumsuz, olumsuz cümleye olumlu ek gelir; ekte cümledeki yardımcı fiil ya da modal fiil, o yoksa do, does, did kullanılır:
- You’re a teacher, aren’t you? → “Öğretmensin, değil mi?”
- She can drive, can’t she?
- They didn’t call, did they?
- You live near the park, don’t you?
- I’m next, aren’t I? (I am ile olumsuz ek aren’t I olur.)
Başkasının sorusunu aktarırken soru düzeni kullanılmaz: She asked me where I worked. Ayrıntısı için Reported speech (dolaylı anlatım) nedir, nasıl kurulur? sayfasına bakın.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| Are you agree with me? | Do you agree with me? |
| Where you are going? | Where are you going? |
| What this word means? | What does this word mean? |
| Does she speaks French? | Does she speak French? |
| Did you went to the party? | Did you go to the party? |
| Who did call you? (vurgu amaçlanmıyorsa) | Who called you? |
| Do your sister have a car? | Does your sister have a car? |
Türkçedeki en yakın karşılığı
Türkçede evet-hayır soruları soru ekiyle (mı, mi, mu, mü) kurulur ve kelime sırası değişmez: “Çay sever misin?” İngilizcede soru eki yoktur; soru, kelime sırasıyla ve do yardımcı fiiliyle kurulur: Do you like tea? İki dilin ayrıldığı yerler:
- Türkçede soru kelimesi cümlenin içinde kalır, İngilizcede başa gelir: “Ağabeyin nerede çalışıyor?” → Where does your brother work?
- Türkçedeki “değil mi?” çoğunlukla bir ek soruyla karşılanır; İngilizcede ek, cümlenin yardımcı fiiline ve öznesine göre değişir: You’re tired, aren’t you? / He works here, doesn’t he?
- Türkçede özneyi soran soru da aynı yapıdadır: “Seni kim aradı?” İngilizcede ise özne soruluyorsa do kullanılmaz: Who called you?
Soru ekinin yazımı ve İngilizcede soru kurmanın başka yolları için Soru eki “mi” ayrı mı yazılır? sayfasının “İngilizcede” bölümüne bakın.
Kaynak
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions: yes-no questions (Are you feeling cold?)” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions-yes-no-questions-are-you-feeling-cold)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions: wh-questions” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions-wh-questions)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions: interrogative pronouns (what, who)” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions-interrogative-pronouns-what-who)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions: typical errors” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions-typical-errors)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Questions: statement questions (you’re over 18?)” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/questions-statement-questions-you-re-over-18)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Do” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/do)
- Cambridge Dictionary, Grammar (İngiliz İngilizcesi) — “Tags” (https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/tags)