Herkes mi, herkez mi?

Son güncelleme: Tahmini okuma süresi: 2 dk.

Doğru yazım herkes’tir; “herkez” yanlıştır. Kelime s ile biter ve bitişik, tek kelime olarak yazılır.

Kural

  1. Kelime “herkes” biçiminde, s ile yazılır. Konuşurken kimi zaman “herkez” gibi söylense de yazıda herkes olarak kalır: Herkes toplantıya zamanında geldi.
  2. Tek kelimedir; “her kes” diye ayrı yazılmaz. Kelime Farsçadaki her + kes birleşiminden gelir ve Türkçede tek kelime olarak yazılır: Bu kuralı herkes bilmeli.
  3. Ek aldığında da s korunur. Ünlüyle başlayan ekler eklendiğinde de s değişmez: herkesi, herkese, herkesin.
  4. Ekleri sert ünsüzle gelir. Kelime sert bir ünsüzle (s) bittiği için bulunma ve ayrılma ekleri -te ve -ten olur: Bu kitap herkeste var. Herkesten önce o geldi.
  5. Kesme işareti almaz. “Herkes” bir özel ad değildir; ekler doğrudan bitişik yazılır: herkese (“herkes’e” değil).

“Herkes de” mi, “herkeste” mi?

İkisi de doğrudur, ama anlamları farklıdır:

  • herkes de (ayrı): bağlaç olan de, “dahi, bile” anlamı katar: Herkes de aynı şeyi söyledi.
  • herkeste (bitişik): ek olan -te, “kimde?” sorusunun cevabıdır: Bu kitap herkeste var.

Bağlaç olan de, kelime sert ünsüzle bitse bile te olmaz; bu yüzden “herkes te” yazımı her durumda yanlıştır.

Sık yapılan hatalar

YanlışDoğru
herkezherkes
her kesherkes
herkezinherkesin
herkezeherkese
herkes’eherkese
herkesdeherkeste
herkesdenherkesten
Herkes te geldi.Herkes de geldi.

İngilizcede

“Herkes” İngilizcede everyone ya da everybody ile karşılanır. İkisi aynı anlamdadır.

  • Fiil tekil çekimlenir: Herkes burada. → Everyone is here.
  • Everyone’a gönderme yapan zamir olarak günümüz İngilizcesinde çoğunlukla they / their kullanılır: Herkesin kendi fikri var. → Everyone has their own opinion.
  • Olumsuz cümlede dikkat: Herkes gelmedi. → Not everyone came. (Bir kısmı geldi.) Hiç kimse gelmediyse: Kimse gelmedi. → No one came.
  • Every one (iki kelime) ise “her biri” demektir: Every one of the answers was correct. → Cevapların her biri doğruydu.

Ayrıntısı için Belirsiz zamirler (indefinite pronouns): everyone, someone, nobody sayfasına bakın.

Kaynak

TDK, Güncel Türkçe Sözlük — “herkes” maddesi (https://sozluk.gov.tr/kelime/herkes). Ekler için: TDK, Yazım Kılavuzu — “Ünsüz Uyumu” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/unsuz-uyumu/), “Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/baglac-olan-da-denin-yazilisi/), “Kesme İşareti” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kesme-isareti/).

İlgili