Hiçbir nasıl yazılır?
Hiçbir bitişik yazılır: hiçbir şey, hiçbir zaman. Bu kelimeyi “hiç bir” diye ayrı yazmak yanlıştır.
Kural
- Hiçbir tek kelimedir. TDK, hiçbir kelimesini yazımı gelenekleşmiş olduğu için bitişik yazılan belirsizlik sıfatları ve zamirleri arasında sayar: Hiçbir sorun yok. Bu tren hiçbir zaman geç kalmaz.
- Zamir olarak da bitişiktir: hiçbiri. Ek aldığında da bitişik kalır: hiçbiri, hiçbirini, hiçbirimiz, hiçbiriniz, hiçbirinde. Örnek: Soruların hiçbiri zor değildi. Hiçbirimiz bunu beklemiyorduk.
- Arkasından gelen kelime ayrı yazılır. Bitişik olan yalnızca hiç ile bir’dir; sonraki kelime ayrı kalır: hiçbir şey, hiçbir zaman, hiçbir yerde. Bu yüzden “hiçbirşey” de “hiç bir şey” de yanlıştır; doğrusu hiçbir şey’dir.
- Kesme işareti almaz. Hiçbiri bir özel ad değildir: hiçbirine (“hiçbiri’ne” değil).
Pratik yollar
- Bir aileyi birlikte hatırlayın. TDK’nin bitişik yazdığı belirsizlik sözleri şunlardır: biraz, birçok, birçoğu, birkaç, birkaçı, birtakım, herhangi, hiçbir, hiçbiri. Hiçbir bu ailenin üyesidir.
- “Hiçbir şey” iki kelimedir. Bitişik yazılan hiçbir’dir; şey, zaman, yer ona eklenmez.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| hiç bir şey | hiçbir şey |
| hiçbirşey | hiçbir şey |
| hiç bir zaman | hiçbir zaman |
| hiçbirzaman | hiçbir zaman |
| hiç biri | hiçbiri |
| hiç birimiz | hiçbirimiz |
| hiçbiri’ne | hiçbirine |
İngilizcede
Hiçbir şey görmedim gibi bir cümlede Türkçede hem hiçbir hem fiil olumsuzluk taşır. Standart İngilizcede ise cümlede tek bir olumsuzluk bulunur; bu yüzden iki olumsuzluk İngilizceye iki olumsuzluk olarak aktarılmaz:
- Hiçbir şey görmedim. → I didn’t see anything. ya da I saw nothing. (“I didn’t see nothing” standart İngilizce değildir.)
- Hiçbir zaman: never. Bu tren hiçbir zaman geç kalmaz. → This train is never late.
- Hiçbir yerde: nowhere ya da olumsuz fiille anywhere: Anahtarı hiçbir yerde bulamadım. → I couldn’t find the key anywhere.
- Hiçbiri, hiçbirimiz: none of them, none of us. Hiçbirimiz bunu beklemiyorduk. → None of us expected this.
- İki şeyden söz ediliyorsa neither: İki cevaptan hiçbiri doğru değil. → Neither answer is correct.
Ayrıntısı için İngilizcede olumsuz cümle nasıl kurulur? sayfasına bakın.
Kaynak
TDK, Yazım Kılavuzu — “Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/bitisik-yazilan-birlesik-kelimeler/); kesme işareti için: “Kesme İşareti” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kesme-isareti/).