Birçok nasıl yazılır?

Son güncelleme: Tahmini okuma süresi: 3 dk.

Birçok bitişik yazılır: birçok insan, birçok kez. Bu kelimeyi “bir çok” diye ayrı yazmak yanlıştır.

Kural

  1. Birçok tek kelimedir. TDK, birçok kelimesini yazımı gelenekleşmiş olduğu için bitişik yazılan belirsizlik sıfatları ve zamirleri arasında sayar: Birçok öğrenci sınavı kazandı. Bu filmi birçok kez izledim.
  2. Zamir olarak da bitişiktir: birçoğu. Kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki k yumuşayarak ğ olur: birçoğu, birçoğumuz, birçoğunu. Örnek: Davetlilerin birçoğu erken geldi. Birçoğumuz bu kuralı okulda öğrendik.
  3. Aynı gruptaki öbür kelimeler de bitişik yazılır. TDK’nin aynı kuralda saydığı kelimeler şunlardır: biraz, birçok, birçoğu, birkaç, birkaçı, birtakım, herhangi, hiçbir, hiçbiri. Örnek: Biraz bekleyin. Birkaç gün sonra döneceğim. Birtakım sorunlar çıktı. Herhangi bir sorunuz varsa yazın.
  4. Kesme işareti almaz. Birçok bir özel ad değildir; ekler doğrudan bitişik yazılır: birçoğuna (“birçoğu’na” değil).

Pratik yollar

  • Yerine “çok sayıda” koyun. Cümle anlamını koruyorsa kelime birçok’tur ve bitişik yazılır: Birçok kişi geldi → Çok sayıda kişi geldi. Buradaki “bir”, “bir tane” anlamına gelmez.
  • Dört kelimeyi birlikte hatırlayın: biraz, birçok, birkaç, birtakım. Dördü de bitişik yazılır.

Sık yapılan hatalar

YanlışDoğru
bir çok insanbirçok insan
bir çok kezbirçok kez
bir çoğubirçoğu
birçokubirçoğu
bir kaç günbirkaç gün
bir takım sorunlarbirtakım sorunlar
her hangi birherhangi bir
hiç bir şeyhiçbir şey

İngilizcede

Birçok İngilizcede çoğunlukla many ile karşılanır; a lot of ve a number of da kullanılır.

  • İngilizcede many’den sonra isim çoğul olur: birçok öğrenci → many students; birçok kez → many times.
  • Many yalnızca sayılabilen isimlerle kullanılır; sayılamayan isimlerle much ya da a lot of gelir: many books ama much time / a lot of time.
  • Birçoğu: many of them; bir isimle: Davetlilerin birçoğu → many of the guests.
  • Birkaç: a few ya da several. Dikkat: a few “birkaç” demektir, few ise “pek az” anlamında olumsuz bir vurgu taşır: A few people came. → Birkaç kişi geldi. / Few people came. → Pek az kişi geldi.
  • Biraz: a little ya da some: Biraz su → some water.

Ayrıntısı için Sayılabilen ve sayılamayan isimler: many, much, a lot of sayfasına bakın.

Ayrıntısı için Some ve any farkı nedir? sayfasına bakın.

Kaynak

TDK, Yazım Kılavuzu — “Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/bitisik-yazilan-birlesik-kelimeler/). Birçoğu’ndaki yumuşama için: “Ünsüzlerin Nitelikleri” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/unsuzlerin-nitelikleri/); kesme işareti için: “Kesme İşareti” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kesme-isareti/).

İlgili