Birçok nasıl yazılır?
Birçok bitişik yazılır: birçok insan, birçok kez. Bu kelimeyi “bir çok” diye ayrı yazmak yanlıştır.
Kural
- Birçok tek kelimedir. TDK, birçok kelimesini yazımı gelenekleşmiş olduğu için bitişik yazılan belirsizlik sıfatları ve zamirleri arasında sayar: Birçok öğrenci sınavı kazandı. Bu filmi birçok kez izledim.
- Zamir olarak da bitişiktir: birçoğu. Kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki k yumuşayarak ğ olur: birçoğu, birçoğumuz, birçoğunu. Örnek: Davetlilerin birçoğu erken geldi. Birçoğumuz bu kuralı okulda öğrendik.
- Aynı gruptaki öbür kelimeler de bitişik yazılır. TDK’nin aynı kuralda saydığı kelimeler şunlardır: biraz, birçok, birçoğu, birkaç, birkaçı, birtakım, herhangi, hiçbir, hiçbiri. Örnek: Biraz bekleyin. Birkaç gün sonra döneceğim. Birtakım sorunlar çıktı. Herhangi bir sorunuz varsa yazın.
- Kesme işareti almaz. Birçok bir özel ad değildir; ekler doğrudan bitişik yazılır: birçoğuna (“birçoğu’na” değil).
Pratik yollar
- Yerine “çok sayıda” koyun. Cümle anlamını koruyorsa kelime birçok’tur ve bitişik yazılır: Birçok kişi geldi → Çok sayıda kişi geldi. Buradaki “bir”, “bir tane” anlamına gelmez.
- Dört kelimeyi birlikte hatırlayın: biraz, birçok, birkaç, birtakım. Dördü de bitişik yazılır.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| bir çok insan | birçok insan |
| bir çok kez | birçok kez |
| bir çoğu | birçoğu |
| birçoku | birçoğu |
| bir kaç gün | birkaç gün |
| bir takım sorunlar | birtakım sorunlar |
| her hangi bir | herhangi bir |
| hiç bir şey | hiçbir şey |
İngilizcede
Birçok İngilizcede çoğunlukla many ile karşılanır; a lot of ve a number of da kullanılır.
- İngilizcede many’den sonra isim çoğul olur: birçok öğrenci → many students; birçok kez → many times.
- Many yalnızca sayılabilen isimlerle kullanılır; sayılamayan isimlerle much ya da a lot of gelir: many books ama much time / a lot of time.
- Birçoğu: many of them; bir isimle: Davetlilerin birçoğu → many of the guests.
- Birkaç: a few ya da several. Dikkat: a few “birkaç” demektir, few ise “pek az” anlamında olumsuz bir vurgu taşır: A few people came. → Birkaç kişi geldi. / Few people came. → Pek az kişi geldi.
- Biraz: a little ya da some: Biraz su → some water.
Ayrıntısı için Sayılabilen ve sayılamayan isimler: many, much, a lot of sayfasına bakın.
Ayrıntısı için Some ve any farkı nedir? sayfasına bakın.
Kaynak
TDK, Yazım Kılavuzu — “Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/bitisik-yazilan-birlesik-kelimeler/). Birçoğu’ndaki yumuşama için: “Ünsüzlerin Nitelikleri” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/unsuzlerin-nitelikleri/); kesme işareti için: “Kesme İşareti” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kesme-isareti/).