“İle” nasıl yazılır?
“İle” iki türlü yazılabilir: ayrı (kalem ile) ya da kelimeye eklenerek (kalemle). İkisi de doğrudur. Kelimeye eklendiğinde başındaki i düşer ve ek büyük ünlü uyumuna göre -la ya da -le olur; ünlüyle biten kelimelerde araya y girer: arabayla.
Kural
- “İle” ayrı da yazılabilir, bitişik de. İki yazım da doğrudur: Mektubu kalem ile yazdı. / Mektubu kalemle yazdı. Okula otobüs ile gidiyorum. / Okula otobüsle gidiyorum. Ayrı yazıldığında biçimi hiç değişmez: uçak ile, araba ile.
- Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde baştaki i düşer ve ek büyük ünlü uyumuna uyar: son ünlü kalınsa -la, inceyse -le: uçak ile → uçakla, tren ile → trenle, kardeş ile → kardeşle, otobüs ile → otobüsle.
- Ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde araya y girer ve baştaki i yine düşer: araba ile → arabayla, kedi ile → kediyle, kutu ile → kutuyla, ütü ile → ütüyle, annesi ile → annesiyle.
- Özel adlara, kısaltmalara ve sayılara eklendiğinde kesme işaretinden sonra aynı kurallar uygulanır: Defne’yle, Ankara’yla, Murat’la, Mehmet’le; PTT’yle (te), 3’le (üçle).
- Kurum, kuruluş ve iş yeri adlarına eklendiğinde kesme konmaz: Kadıköy Belediyesiyle, Yıldız Eczanesiyle.
- Kelimeleri büyük harfle başlayan eser adlarında “ile” küçük harfle yazılır: Ferhat ile Şirin.
Bitişik yazarken: Pratik yollar
Aşağıdakiler TDK kuralı değildir; kuralı uygulamayı kolaylaştıran pratik yollardır.
- Önce ayrı yazın, sonra birleştirin. kardeş ile → i’yi atın → kardeşle. Kelime ünlüyle bitiyorsa i’nin yerine y koyun: kedi ile → kediyle.
- Son ünlüye bakın. -la mı -le mi olacağını kelimenin son ünlüsü belirler: Murat’la (a), Mehmet’le (e).
- Bir metinde tutarlı olun. TDK iki yazımı da doğru sayar. Aynı metinde bir yerde ile, bir yerde -le kullanmak yanlış değildir; ama bir biçimi seçip sürdürmek okumayı kolaylaştırır. (Bu bir yazım kuralı değil, üslup önerisidir.)
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| arabaile | arabayla / araba ile |
| trenile | trenle / tren ile |
| kutula | kutuyla |
| kediyla | kediyle |
| annesile | annesiyle |
| otobüs’le | otobüsle |
| Ankarayla | Ankara’yla |
| Murat’le | Murat’la |
| Kadıköy Belediyesi’yle | Kadıköy Belediyesiyle |
| Ferhat İle Şirin | Ferhat ile Şirin |
İngilizcede
İngilizcede “ile” için tek bir karşılık yoktur; anlamına göre farklı kelimelerle verilir. Bitişik ya da ayrı yazılması anlamı değiştirmez; çeviri her iki yazımda da aynıdır.
- Araç: with. Kalemle yazdım. → I wrote it with a pen.
- Ulaşım ve iletişim yolu: by, tanımlıksız. Otobüsle geldim. → I came by bus. / Telefonla haber verdi. → She let us know by phone.
- Birliktelik: with, gerekirse together with. Annesiyle geldi. → He came with his mother.
- Bağlama (“ve” anlamı): and. Deniz ile Arda → Deniz and Arda; Ferhat ile Şirin → Farhad and Shirin.
- “İle ilgili”: çoğunlukla about ya da regarding. Bu konuyla ilgili bir sorum var. → I have a question about this.
Kaynak
TDK, Yazım Kılavuzu — “İle’nin Yazılışı” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/ilenin-yazilisi/). Kesme işareti için: “Kesme İşareti” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kesme-isareti/), “Kısaltmalar” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/kisaltmalar/); eser adları için: “Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/buyuk-harflerin-kullanildigi-yerler/).