Ortaokul nasıl yazılır?
Ortaokul bitişik yazılır: ortaokul, ortaokul öğrencisi. Bu kelimeyi “orta okul” diye ayrı yazmak yanlıştır.
Kural
- Ortaokul tek kelimedir. TDK’nin Güncel Türkçe Sözlük’ü kelimeyi bitişik bir madde başı olarak verir; ayrı yazılmış bir “orta okul” maddesi yoktur. Örnek: Ortaokulu bu şehirde bitirdim. Kardeşim bu yıl ortaokula başladı.
- Kalıba uymayan bir kelimedir. Başa gelen orta sözüyle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılır: orta kulak, orta oyunu. Yer adlarında da orta ayrıdır: Orta Anadolu, Orta Doğu. Ortaokul bu kalıba uymaz, sözlükte bitişik yazılır. Yazım Kılavuzu da iki kelimesi anlamını koruduğu hâlde gelenekleşerek bitişik yazılan kelimeler bulunduğunu belirtir.
- Ek aldığında da bitişik kalır: ortaokulda, ortaokula, ortaokulun, ortaokullar.
- Arkasından gelen kelime ayrı yazılır: ortaokul öğrencisi, ortaokul öğretmeni. Bitişik olan yalnızca orta ile okul’dur.
Pratik yollar
- İstisna olarak hatırlayın. Ortaokul, kalıba uymayıp sözlükte bitişik yazılan birkaç sık kelimeden biridir; zeytinyağı, kahverengi ve ayçiçeği de öyledir.
- Öteki “orta …” sözlerinde kalıba dönün. Orta kulak, Orta Anadolu gibi sözlerde iki kelime ayrı kalır.
- Kuşkuda sözlüğe bakın. Bir birleşik kelimenin nasıl yazıldığını en kesin biçimde TDK’nin Güncel Türkçe Sözlük’ü gösterir.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| orta okul | ortaokul |
| orta okula başladı | ortaokula başladı |
| orta-okul | ortaokul |
| ortaokulöğrencisi | ortaokul öğrencisi |
Daha fazla örnek
- Ortaokuldaki öğretmenimi hâlâ hatırlıyorum.
- Ortaokul öğrencileri müzeyi gezdi.
- Bu ilçede üç ortaokul var.
Kaynak
TDK, Güncel Türkçe Sözlük, “ortaokul” maddesi (https://sozluk.gov.tr/kelime/ortaokul). Kalıp için: TDK, Yazım Kılavuzu — “Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/ayri-yazilan-birlesik-kelimeler/), “Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler” (https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/bitisik-yazilan-birlesik-kelimeler/).